Ուսումնական աշուն·Բնագիտություն

Բնագիտություն

1.Վազորդը 20 վ-ում անցել է 100 մ ճանապարհ,հաշվել նրա շարժման արագությունը:

2.Որքա՞ն ժամանակում ինքնաթիռը կթռչի Երեւանից Հռոմ, եթե այդ քաղաքների միջեւ օդուղու երկարությունը 3600 կմ է, իսկ ինք- նաթիռի արագությունը` 800 կմ/ժ:

3.   Հետեւյալ նյութերից առանձնացրե՛ք թթուները։

K2SO4, H2CO3, СaO, NaOH, Na2O, HNO3, NaCl, FeO, NaOH, H2SO4, ZnO, SnO, Ca(OH)2, HCl, NaNO3, BeO, H3PO4, KNO3:

Ուսումնական աշուն·Բնագիտություն

Բնագիտություն

1. Ի՞նչն են անվանում դեֆորմացիա:

Դեֆորմացիա անվանում են մարմնի ձևափոխությանը:

2. Ներկայացրե՛ք դեֆորմացիայի օրինակներ:

Առանձգական և պլաստիկ ձևափոխությունները:

3. Ո՞ր ուժն են անվանում առաձգականության ուժ:

Մարմինների մեջ առանձգական ձևափոխության ժամանակ:

4. Մի՞շտ է արդյոք դեֆորմացիայի ընթացքում առաջանում առաձգականության ուժ:

Ոչ առաձգականության ուժը առաջանում է միայն առանձգական ձևափոխության ժամանակ:

5. Ինչպե՞ս է կոչվում ուժ չափող սարքը:

Ուժաչափ:

6. Ի՞նչ միավորներով է արտահայտվում ուժը:

Նյուտոն և կիլոնյուտոն:

Մայրենի·Ուսումնական աշուն

Մայրենի

ՄԱՆԿԱԿԱՆ ԱՇԽԱՐՀԱՅԱՑՔ ԿԱՄ ԼՈՒՅՍ ՈՒ ՄՈՒԹ ԱՇԽԱՐՀՆԵՐԸ

«Երեխե՛ք, նայեցեք այս վայր ընկած չինարի ծառին, տեսեք ինչպես մեկնվել է, և արդեն սկսել է փտիլ։ Մի ժամանակ սա դալար է եղել և ձեզ նման փոքր։ Բայց երբ որ սկսել է բարձրանալ՝ շատ գոռոզացել է։ Պտուղ չի ունեցել, որ ճղները կռացներ, գլուխը խոնարհեցներ։ Աստված սրան բարձրանալու շնորհք է եղել տված, բայց սա իր գլխի պատիվը չի իմացել, Աստուծո ողորմությունը չի հասկացել։ Այս հիմարն ուզեցել է այնքան բարձրանալ, որ գլուխը երկինք հասցնե և իր ճղներով երկնքի սիրտը ծակծկե։ Աստված բարկացել է սրա գոռոզ մտածության վրա և ահագին բարձրությունից տապալել է»։

Այս խոսքն ասողը Գյուլնազ տատն էր, որի անունը դուք, իմ փոքրիկ ընթերցողներ, պետք է որ լսած լինիք։ Լուսահոգին ամեն բան գիտցող մի պառավ էր և շատ երեխայասեր։ Օրը ցերեկով բոլոր երեխեքս հավաքվել էինք մոտը, հոգնած լինելով շատ խաղալուց, որ տատիկը մի բան պատմի մեզ, որ մենք հա՛մ լսենք, հա՛մ հանգստանանք։

Դուրսը, կանաչ խոտի վրա, մի տանձենու շվաքում էինք նստոտել։ Եղանակը գարնանային էր։

– Մենակ ծառերը չեն, որ հիմարաբար գոռոզանալ գիտեն, մի ժամանակ մարդիկն էլ են այդպես եղել։ Նրանք էլ մի աշտարակ են շինել այն մտքով, որ նրա ծայրը երկինք հասցնեն և այնտեղից Աստուծո հետ կռիվ սկսեն։ Աստված համբերել է միառժամանակ, մինչև նրանք աշտարակի ծայրը մոտեցրել են երկնքին և սկսել են ավելի գոռոզանալ։ Դրա վրա Աստուծո համբերությունը հատել է. նրանց աղմուկից ու աղաղակներից ձանձրացած՝ սաստիկ քամի է բարձրացրել և աշտարակի ամեն մի քարը, ամեն մի քարփիչը ուրիշ-ուրիշ աշխարհք է գցել…

– Ո՜ւհ, ինչքա՜ն բարձր է եղել այդ աշտարակը, որ ծայրը մինչև երկինք է հասել,– բացականչեց երեխաներից մեկը։

– Աշտարակը չի եղել բարձր,– ծաղրեց նրան մի ուրիշը,– այլ՝ երկինքն է եղել ցածր։ Այնպես չէ՞, տատիկ, որ երկինքն առաջ մեզանից շատ մոտիկ է եղել։

– Այո՛, երկինքը մեզանից մոտիկ է եղել, բայց այդ եղել է աշտարակը շինելուց առաջ։ Աշտարակը շինելիս երկինքը բարձր է եղել, և աշտարակն էլ այնքան բարձրացրած են եղել, որ նրա գլուխը գետնքից երևալիս չի եղել, այնքան բարձր է եղել, որ ձմեռը նրա վրա բարձրացողը մինչև ամառը հազիվ է եղել ցած գալիս… Բայց դրանից առաջ, ճշմարիտ է, երկինքը շատ մոտիկ է եղել մեզանից, այնքան մոտիկ, որ երեխեքը գնդակ խաղալիս շատ անգամ երկնքին է եղել դիպչում գնդակը և այնտեղ էլ մնում։

– Ինչո՞ւ էր այնտեղ մնում գնդակը, տատի՛կ, թող դիպչեր, էլ ետ վայր ընկներ,– հարցնում էինք մենք և միևնույն ժամանակ ավելի մոտենում տատիկին, որ լավ լսենք նրա պատմությունը երկնքի մոտիկության մասին։

– Նրա համար էր այնտեղ մնում, որ երեխեքը մյուս անգամ երկնքին չխփեն և Աստծուն անհանգիստ չանեն։ Հապա չե՞ք լսել, որ մեկ անգամ Արևամանուկը պատահմամբ իր նետը դիպցրել էր Արեգակին, նա էլ անիծել էր Արևամանուկին դրա համար և ասել. «Այսուհետև ցերեկները չապրիս դու, որ իմ երեսը չտեսնես»։ Այնուհետև խեղճ Արևամանուկը ցերեկները մեռնում է եղել և գիշերը կենդանանում։ Նրան այդ պատժից ազատում է Արևահատը՝ Օձամանուկի նշանածը։ Բայց Արևահատի վերջը ձեզ չեմ պատմել, կարծեմ։

– Հիմա՛ պատմիր, տատի՜կ, հիմա՛ պատմիր,– աղաղակեցին երեխաներից մի քանիսը, իսկ մյուսները զանազան հարցումներ արին երկնքի մոտիկության մասին…* * *Գյուլնազը մի բան պատմելիս պարապ չէր նստում, նա կամ գուլպա էր անում, կամ իլիկ մանում և կամ, ակնոցը քթին դրած, երեխաների պատռտած շորերն էր կարկատում։ Երբեմն էլ՝ ձեռքի գործը մի կողմ էր դնում և երեխաներից մեկի կամ մյուսի գլուխը քաշում դնում ծնկան վրա, որ տեսնի՝ հարսները լա՞վ են լվացել երեխի գլուխը և մաքրել, թե՞ ոչ։ Նա միևնույն ժամանակ առանց ուշադրության չէր թողնում տան հոգսը, շատ անգամ միջահատում էր իր պատմությունը և զանազան հրամաններ տալիս այս և այն հարսին։ Երեխեքս գիտեինք այդ և ամենայն զգուշությամբ փաղաքշում էինք նրան, փայփայում, որ նա ուրիշ ոչ մի բանի վրա ուշադրություն չդարձնե, այլ միայն մեզանով զբաղվի, մեր հետաքրքրությունը լցնե։* * *

«Այո՛, մի ժամանակ երկինքը շատ մոտիկ էր երկրից,– շարունակեց տատիկը։– Երկնքից լսվում էր Աստուծո ձայնը։ Նա այնտեղից խոսում էր մարդոց հետ և հայտնում էր նրանց իր կամքն ու հրամանը, պատվերներ էր տալիս և հասկացնում էր, թե՝ ի՛նչ պետք է անեն և ի՛նչ չպետք է անեն։

Ուղիղ կես գիշերին լսվում էին հրեշտակների քաղցր մեղեդիքը։ Աքաղաղներն ամենից առաջ էին լսում նրանց ձայնը և իրանց միաձայն կանչյունով զարթեցնում էին մարդկերանցը, որ վեր կենան և հրեշտակների հետ միասին փառաբանեն Աստուծո հազար ու մեկ անունը…

Աքաղաղները հիմա էլ են լսում հրեշտակների ձայնը֊ ավելացնում էր տատիկը և խոր հոգոց քաշում մի այնպիսի ձևով, որ կարծես ինքն ապրած լիներ այն հին ժամանակումը, իր ականջովը լսած լիներ Աստուծո ձայնը և հրեշտակների մեղեդիքը, և այժմ՝ զրկված այն երջանկությունից»:

Զարմանալի մի աշխարհ է մանկական աշխարհը․ ափսո՜ս, որ մարդ խելահաս եղած ժամանակ՝ է՛լ չի կարողանում մտնել այդ աշխարհը, որ իր առաջվան լսածները մեկ անգամ էլ լսե։ Ամենայն ինչ, որ մանկության ժամանակ մոտիկ էր, մեծացած ժամանակ հեռանում է. ինչ որ հեշտ էր՝ դժվարանում, ինչ որ պարզ և հասկանալի էր՝ խավարում է և անըմբռնելի դառնում։ Ինչքան հիմա ես հիշում եմ, մանկությանս ժամանակ մեզ համար ոչ մի վերացական բան չկար, ամենայն ինչ տեսանելի և շոշափելի էր։

«Առաջ Մութ աշխարհն էլ է եղել մեզանից մոտիկ,– ասում էր Գյուլնազ տատը։– Պատահել է, որ աղջկերքն իլիկ մտնելիս՝ հանկարծ թելը կտրվել է, և իլիկը մի հորի միջով ընկել է Մութ աշխարհը։ Եթե իլիկ մանող աղջիկը մի բարի աղջիկ է եղել, Ներքի աշխարհի բարի պառավները նրա իլիկը վեր նետելով՝ ետ են դարձրել նրան։ Բայց հիմա Ներքի աշխարհն էլ է հեռացել մեզանից»։

Շարունակելի

  1. Բնութագրում ենք Գյուլնազ տատին:
  2. Աչք և գլուխ բառերով կազմում ենք հնարավորին չափ շատ հարադրություններ ու դարձվածքներ: —
  3. գլուխ անցնել մի բանի
  4. գլուխ գալ
  5. գլուխ գլխի
  6. գլուխ գլխի դնել
  7. գլուխ գլխի լինել
  8. գլուխ գործոց
  9. գլուխ դարձնել
  10. գլուխ դնել մեկի հետ
  11. գլուխ դնել մի բանի
  12. գլուխ ելնել
  13. գլուխ թափել
  14. գլուխ թեքել
  15. գլուխ իջեցնել
  16. գլուխը խոնարհել մեկի առջև
  17. գլուխ ծռել
  18. գլուխ կոտրել
  19. գլուխ հանել մի բանից
  20. գլուխ ճաքացնել
  21. գլուխ ճաքել
  22. գլուխ պատռել
  23. գլուխ ջարդել
  24. գլուխ վեր բերել
  25. գլուխ տալ
  26. գլուխ տանել
  27. գլուխ տրաքացնել
  28. գլուխ ցույց տալ
  29. գլուխ ունենալ
  30. գլուխ քաշել
  31. գլուխը աղալ
  32. գլուխը աղել
  33. գլուխը ամեն կողմ զարկել
  34. գլուխը առնել գնալ
  35. գլուխը բարձր բռնել
  36. գլուխը բաց թողնել ձիու
  37. գլուխը բերել
  38. գլուխը գալ
  39. գլուխը գնալ
  40. գլուխը գովել
  41. գլուխը դառնալ
  42. գլուխը դատարկ
  43. գլուխը դարձնել
  44. գլուխը դդում դառնալ
  45. գլուխը դնել
  46. գլուխը թակել
  47. գլուխը թափահարել
  48. գլուխը թափել
  49. գլուխը թափվել մեկի
  50. գլուխը թափ տալ
  51. գլուխը թլոզել
  52. գլուխը թողնել
  53. գլուխը թռչել
  54. գլուխը թռցնել
  55. գլուխը լալ
  56. գլուխը լվալ
  57. գլուխը լցնել
  58. գլուխը խառը լինել
  59. գլուխը ծակ
  60. գլուխ բռնել
  61. գլուխ բերել
  62. գլուխ բարձրացնել
  63. գլուխ գցել
  64. գլխին դնել
  65. գլխին գդակ դնել
  66. գլխին գդակ կրել
  67. գլխին գդակ լինել
  68. գլխին գդակ ունենալ
  69. գլխին վեր գալ
  70. գլխով անել
  71. գլխին քամի փչել
  72. գլխին փչել
  73. գլխին փորձանք դառնալ
  74. գլխին ավետարան կարդալ
  75. գլխին գելի ավետարան կարդալ
  76. գլխին գայլի ավետարան կարդալ
  77. գլուխը քարովը տալ
  78. գլուխը քարը
  79. գլխին սև անել
  80. գլխին սառը ջուր լցնել
  81. գլխից անպակաս լինել
  82. գլխին խփել
  83. գլխին խռով անել
  84. գլխին խաղ սարքել
  85. գլխին շան լակ թափել
  86. գլխին շան լակ լցնել
  87. գլխին շան լափ ածել
  88. գլխին շան լափ թափել
  89. գլխին շան լափ լցնել
  90. գլուխ կանգնել մի բանի
  91. գլուխ կանգնեցնել մի բանի
  92. գլուխ պատռել
  93. գլուխը խոնարհել մեկի առաջ
  94. գլուխ խոնարհել մեկի առջև
  95. գլուխ խոնարհել մեկի առաջ
  96. գլուխ դնել
  97. գլուխ դնել մի բանի հետ
  98. գլուխը բարձր պահել
  99. գլուխը առնել կորչել
  100. գլուխը առնել հեռանալ
  101. գլուխը ամեն կողմ զարնել
  102. գլուխը ամեն կողմ խփել
  103. գլուխը լվանալ
  104. գլուխը խառնված լինել
  105. գլուխը խառնվել
  106. գլուխը գցել
  107. գլուխը կախել
  108. գլուխը յուղ քսել
  109. գլուխը յուղ քսել
  110. գլուխը որ քարին խփի
  111. գլուխը որ քարին տա
  112. գուլխս որ քարին զարկեմ
  113. գուլխս որ քարին խփեմ
  114. գուլխս որ քարին տամ
  115. գլուխ վայր բերել
  116. գլուխ վեր առնել
  117. գլուխ վերցնել
  118. գլուխ պահել
  119. գլուխ չունենալ
  120. գլուխը ցավեցնել
  121. գլխով տմբացնել
  122. գլուխը ուռցնել
  123. գլխին խփել
  124. գլխին խռով լինել
  125. գլխին թափվել մեկի
  126. գլուխը ազատել
  127. գլուխը քաշել
  128. գլուխ գլխի տալ
  129. գլխովը պտույտ գալ
  130. գլխովն անց կենալ
  131. գլխիցը չհանել
  132. գլխից ձեռք վեր առնել
  133. գլխից ձեռք վերցնել
  134. գլխից ձեռք քաշել
  135. գլխից հանել
  136. գլուխը աղը դնել
  137. գլուխը ծանրանալ
  138. գլխումը նստեցնել
  139. մի գլուխ
  140. գլխի մազից շատ
  141. գլխի մազի չափ
  142. գլխի վրա գալ
  143. գլխում ուշ չմնալ
  144. գլխումը այբ չլինել
  145. գլխում այբի կտոր չլինել
  146. գլխումը այբի կտոր չլինել
  147. գլխին խաթա լինել
  148. գլխին փորձանք լինել
  149. գլուխը բաց թողնել ուղտի
  150. գլուխը բաց թողնել
  151. աչք ածել
  152. աչք անել
  153. աչք աչքի գցել
  154. աչք առնել
  155. աչք բացել
  156. աչք գոցել
  157. աչք գցել մեկի
  158. աչք դնել
  159. աչք ընկնել
  160. աչք ծակել
  161. աչք ձգել
  162. աչք ման ածել
  163. աչք նետել
  164. աչք շլացնել
  165. աչք տալ
  166. աչք տնկել
  167. աչք ու ականջ
  168. աչք ունենալ
  169. աչք ունենալ մի բանի վրա
  170. աչք փակել
  171. աչքը առնել
  172. աչքը արյունը կոխել
  173. աչքը բան տեսնել
  174. աչքը բաց
  175. աչքը բաց անել
  176. աչքը բաց թաղել
  177. աչքը բացվել
  178. աչքը բռնել
  179. աչքը գալ
  180. աչքը գոցել
  181. աչքը գցել
  182. աչքը դիպչել
  183. աչքը դռանը մնալ
  184. աչքը դուրս
  185. աչքը դուրս գալ
  186. աչքը ելնել
  187. աչքը ընկնել մի բանի
  188. աչքը թեքել
  189. աչքը թոզ փչել
  190. աչքն իր դռանը
  191. աչքը լիանալ
  192. աչքդ լույս
  193. աչքը լույս տալ
  194. աչքը խաբել
  195. աչքը խավարել
  196. աչքը խմել
  197. աչքը խոթել
  198. աչքը խուփ անել
  199. աչքը ծակ
  200. աչքը ծով դառնալ
  201. աչքը ծռել
  202. աչքը կապել
  203. աչքը կարոտ մնալ
  204. աչքը կթել
  205. աչքը կշտանալ
  206. աչքը կոխել
  207. աչքը կոտրել
  208. աչքը կորեկ չգցել
  209. աչքը կպչել
  210. աչքը կպցնել
  211. աչքը կտրել
  212. աչքը կուշտ
  213. աչքը հանել
  214. աչքը հատ ընկնել
  215. աչքը մեկի ձեռքին լինել
  216. աչքդ մինչև մի անգամ բացուխուփ անես
  217. աչքը ճամփին լինել մեկի
  218. աչքը մազ բուսնել
  219. աչքը մտնել
  220. աչքը շոռ
  221. աչքը չգալ
  222. աչքը հառել
  223. աչքը ջուր դառնալ
  224. աչքը վախենալ
  225. աչքը վրան լինել
  226. աչքը վրան տաք լինել
  227. աչքը մեկի վրա պահել
  228. աչքը վրայից չզատել
  229. աչքը ուտել
  230. աչքը փակել
  231. աչքը փչվել
  232. աչքերը առնել
  233. աչքերն աղաղվել
  234. աչքերը բռնել
  235. աչքերը բռնվել
  236. աչքերը գնալ
  237. աչքերը լայն բանալ
  238. աչքերը լցվել
  239. աչքերը ճակատը թռչել
  240. աչքերը մթնել
  241. աչքերը շաղվել
  242. աչքերը զույգ բացել
  243. աչքերը չռել
  244. աչքեր սարքել
  245. աչքերը տաքանալ
  246. աչքի գրող
  247. աչքի լույս
  248. աչքի ընկնել
  249. աչքի ծայրով նայել
  250. աչքի կապիճ
  251. աչքի ճիճուն կոտրել
  252. աչքի չափ
  253. աչքի պտուղ
  254. աչքի վերև հոնք կա ասել
  255. աչքի վրա տեղ ունենալ
  256. աչքի տակ առնել
  257. աչքի տակով անց կացնել
  258. աչքի տակով անց կենալ
  259. աչքի տակով նայել
  260. աչքի փուշ դառնալ
  261. աչքի վրա ունք կա չասել
  262. աչքին գալ
  263. աչքին դիպչել
  264. աչքին երևալ
  265. աչքիս վրա
  266. աչքին լույս գալ
  267. աչքին ոչ մի բան չգալ
  268. աչքին չերևալ
  269. աչքին թոզ փչել
  270. աչքի անցնել
  271. աչքից հանել
  272. աչքից մազ հանող
  273. աչքից փախչել
  274. աչքով անել
  275. աչքով աչք չունենալ
  276. աչքովն ընկնել
  277. աչքով տալ
  278. աչքերի քունը խլել
  279. աչքերով լափել
  280. աչքերով կուլ տալ
  281. աչքումը մազ բուսնել
  282. աչքի խփել
  283. աչքի զարնել
  284. աչքերի տերը գնալ
  285. աչքով չափել
  286. աչք գցել բանի վրա
  287. աչք գցել մի բանի
  288. աչք գցել մեկի վրա
  289. աչքերը լայն բացել
  290. մի աչքով նայել
  291. աչքերը կապել
  292. աչք բաց անել
  293. աչք բանալ
  294. աչքը բացել
  295. աչքը բանալ
  296. աչքերը բաց անել
  297. աչքերը բացել
  298. աչքերը բանալ
  299. աչքս բաց անել
  300. աչքս բացել
  301. աչքս բանալ
  302. աչքդ բաց անել
  303. աչքդ բացել
  304. աչքդ բանալ
  305. աչքերս բաց անել
  306. աչքերս բացել
  307. աչքերս բանալ
  308. աչքերդ բաց անել
  309. աչքերդ բացել
  310. աչքերդ բանալ
  311. աչքի պոչով նայել
  312. աչքի որդը կոտրել
  313. աչքը վրան ընկնել
  314. աչքերը բացվել
  315. աչքս լույս
  316. աչքը լույս
  317. աչքը հող ու մոխիր փչել
  318. աչքին թոզ փչել
  319. աչքին հող ու մոխիր փչել
  320. աչքից շոռ
  321. աչքից չքվել
  322. աչքի տակով մտիկ տալ
  323. աչքը կարոտ լինել
  324. աչքի վրա հոնք կա ասել
  325. աչքի վերև ունք կա ասել
  326. աչքի վրա ունք կա ասել
  327. աչքերին փոշի փչել
  328. աչքին ոչ մի բան չերևալ
  329. աչքից գցել
  330. աչքի անց կացնել
  331. աչքերը ծով դառնալ
  332. աչքերը ծովանալ
  333. աչքը ջուր կտրել
  334. աչքը ջուր մաղվել
  335. աչքը շլել
  336. աչքը ճանապարհին լինել մեկի
  337. աչքդ մի անգամ բացուխուփ անես
  338. աչքի անցկացնել
  339. աչքերը խավարել
  340. աչքերը չորս բացել
  341. աչքը զույգ բացել
  342. աչքը չորս բացել
  343. աչքերը վշտերին տալ
  344. աչքերով ուտել
  345. աչքումը մազ կանաչել
  346. աչքը մի բանի վրա պահել
  347. աչքը վրայից չհեռացնել
  348. աչքին հող ու մոխիր փչել
  349. աչքից փախցնել
  350. մի աչքը բաց թաղել

Սովորում ենք բանավոր վարժ ներկայացնել ստեղծագործությունը կամ պատմում ենք այն՝ տեսանյութ պատրաստելով։

Ուսումնական աշուն·Բնագիտություն

Բնագիտություն

1.Հետեւյալ նյութերից առանձնացրե՛ք օքսիդները։

СaO,NaOH,Na2O, NaCl,  FeO, NaOH, H2SO4, ZnO,  SnO, Ca(OH)2, HCl, NaNO3, BeO, H3PO4, KNO3։

2.Լուծել խնդիրներ

  1. Գտնել ավտոմեքենան   արագությունը, եթե հայտնի է, որ   500 մ երկարությամբ ճանապարհը նա անցավ 20 րոպեում:

2. Որքան ճանապարհ կանցնի գնացքը  2   ժամում, եթե գնացքը  արագությունը 40կմ/ժ է:

3.Պատրաստվել բանավոր քննարկման․

Մեխանիկական շարժում, արագություն

English·Ուսումնական աշուն

English

There is a dog in the yard. — Is there a dog in the yeard? — There is not a dog in the yard.

There are books on the table. — Are there the books on the table? — There books are not in the table.

There is a girl in the classroom. — Is there a girl in the classroom? — There is not a girl in the classroom.

There are boys in the street. — Are there the boys in the street? — There are boys not in the street.

Русский язык·Ուսումնական աշուն

Русский язык

Муравей и Жук

В летнюю пору гулял Муравей по пашне и собирал по зернышку пшеницу и ячмень, чтобы запастись кормом на зиму. Увидал его Жук и посочувствовал, что ему приходится так трудиться даже в такое время года, когда все остальные животные отдыхают от тягот и предаются праздности. Промолчал тогда Муравей; но когда пришла зима и навоз дождями размыло, остался Жук голодным, и пришел он попросить у Муравья корму. Сказал Муравей: «Эх, Жук, кабы ты тогда работал, когда меня трудом попрекал, не пришлось бы тебе теперь сидеть без корму».
Так люди в достатке не задумываются о будущем, а при перемене обстоятельств терпят жестокие бедствия.

Галка и Вороны

Одна Галка была ростом больше всех других Галок; и вот, воспылав презрением к своей породе, отправилась она к Воронам и попросилась жить вместе с ними. Но вид ее и голос был Воронам незнаком, и они побили ее и прогнали. Отвергнутая, вернулась она к своим Галкам: но те, негодуя на ее спесь, отказались ее принять. Так и осталась она ни при тех и ни при этих.
Так и с людьми, покидающими отечество для чужих краев: на чужбине их не уважают, а на родине чуждаются.

Лев и Медведь

Лев и Медведь затравили молодого Оленя и стали за него драться. Бились они жестоко, пока не потемнело у них в глазах и не упали они наземь полумертвые. Проходила мимо Лисица и увидела, что Лев и Медведь лежат рядом, а между ними – Олень; подхватила Оленя и пошла прочь. А те, не в силах подняться, промолвили: «Несчастные мы! выходит, это для Лисицы мы трудились!»
Басня показывает, что не зря горюют люди, когда видят, что плоды их трудов достаются первому встречному.

Մայրենի·Ուսումնական աշուն

Մայրենի

ԵԴԵՄԱԿԱՆ ԾԱՂԻԿԸ

Ժամանակով մեր աշխարհքում մի մարդ է լինում։ Էս վաճառականը ունենում է մի աղջիկ, անունը՝ Ծաղիկ։ Ծաղիկ որ ծաղիկ, էնքան քնքուշ, էնքան նախշուն, էնքան սիրուն է լինում։

Հերը անչափ սիրելիս է լինում աղջկանը։ Մի անգամ էլ օտարություն գնալիս հարցնում է․

-Ի՞նչ կուզես քեզ համար բերեմ։

Թե՝ եդեմական ծաղիկը կուզեմ ինձ համար բերես։

-Լավ,- ասում է,- կբերեմ։

Գնում է, աշխարհքից աշխարհք անց է կենում, իր առուտուրն անում է, իր գործը պրծնում, ուզում է աղջկա համար էլ եդեմական ծաղիկը գտնի, որ տուն գա։ Դես է հարցնում եդեմական ծաղիկ, դեն է հարցնում եդեմական ծաղիկ, ոչ ոք չի իմանում, թե ինչ բան է եդեմական ծաղիկը կամ որտեղ է բացվում։ Վերջը մի ծեր մարդ է պատահում։ Էս ծեր մարդը մի ճամփա է ցույց տալի, ասում է՝ էս ճամփով որ գնաս, էսինչ տեղը կգտնես քո հարցրած ծաղիկը։ Բայց զգույշ կաց Սիպտակ դևից, նա եդեմական ծաղկին հսկում է։

Հորը սիրտ է։ Ծերունու ցույց տված ճամփեն բռնում է, գնում։ Գնում է, գնում, շատ է գնում, թե քիչ, դուրս է գալիս էնտեղ, որտեղ բացվում է եդեմական ծաղիկը։ Հենց հասնում է, ծաղիկը պոկում է թե չէ՝ մի հողմ, մի փոթորիկ է վեր կենում, փոթորկի հետ հայտնվում է մի հրեշ։ Մարդ ասես, մարդ չի, գազան ասես, գազան չի, բայց գազանի նման մռնչում է․

-Ո՞ւր պոկեցիր իմ ծաղիկը․․․ քո մահն է հիմի․․․  -Քո մահն է հիմի․․․-ձեն է գալի ամեն կողմից․․․

Մարդը ոչ մեռած, ոչ կենդանի՝ հրեշի առաջն է ընկնում։

-Ների՛ր,- ասում է,-ո՛վ հզոր․․․ իմ աղջիկն էր ուզել․․․

-Կներեմ,-կանչում է հրեշը,-միայն էն պայմանով, որ էդ աղջիկը ինձ տաս։

-Համաձայն եմ։

— Որ համաձայն ես, քեզ եմ բաշխում քո կյանքը։ Գնա։ Հենց որ ձեր տան դիմացի սարը սիպտակի, էդ իմ նշանն է, կգամ Ծաղկին տանելու։

Դու մի ասիլ՝ Սիպտակ դևը ինքը՝ հրեշն է, որ կա։ Վաճառականը վերադառնում է տուն։ Աղջիկը միամիտ առաջն է վազում, վզովը փաթաթվում։ Աղջիկը նայում է, տեսնում է՝ էս ծաղկի թերթի վրա՝ մի դագաղի պատկեր, գլխի է ընկնում, որ միջում բան կա, իսկ հերը թաքցնում է, թե ինչ ծաղիկ է և ինչ է պատահել։ Հերը համբուրում է, եդեմական ծաղիկը տալիս իրեն, իսկ պատահած դեպքն ու իր խոստումը թաքցնում է։ Թաքցնում է, բայց ինքն իր մեջ միտք է անում ու տխրում։ Քանի օրերն անց են կենում, էնքան ավելի է տխրում։ Մի առավոտ էլ վեր է կենում տեսնում՝ իրենց տան դիմացի սարն արդեն սիպտակել է։ Լաց է լինում։ Պատճառը հարցնում են․ էլ չի կարողանում ծածկի, պատմում է, թե՝ հապա չեք ասիլ՝ էսպես-էսպես բան է պատահել, ես էլ խոսք եմ տվել, հիմի Սիպտակ դևը գալու է, Ծաղկին տանի։

-Բան չկա, հայրիկ- ասում է Ծաղիկը,- դու լաց մի լինի, ես կերթամ Սիպտակ դևի հետ, ինչ կլինի, կլինի։

Այնինչ Սիպտակ դևը արդեն դուռը կտրել է ու մռնչում է․

— Ո՜ւր է Ծաղիկն, ո՜ւր․․․ ինձ տո՜ւր․․․

Մռնչում է, ու նրա սառը շնչից դողում են ծառերը, աշխարհքը՝ գունատվում․ ի՜նչ պետք է անեին խեղճ մարդիկը։ Զուգված, զարդարված, եդեմական ծաղիկը ձեռքին դուրս է գալի Ծաղիկը, անձնատուր լինում Սիպտակ դևին, որ չարախինդ սուլոցով ու ագահ ոռնոցով, սառով, սևով, հողմի թևով իսկույն հափշտակում է, տանում։ Տանում է Մասիսի մեծ վիհը։ Էնտեղ, Մասիսի էն մեծ վիհում, էն անմատչելի, միշտ մռայլ ու միշտ սառն աշխարհքում կանգնած էր իր սառցեղեն ապարանքը։ Էն ապարանքից իջնում էր նա, սառով ու սարսափով աշխարհքը պատում, հափշտակում ամեն կյանք ու կենդանություն։ Ծաղիկին էլ տանում է, փակում էն բյուրեղյա ապարանքում։

Էսպես ամիսներ են անց կենում։ Մի անգամ էլ, գարնան սկզբին, երբ Սիպտակ դևը տանից դուրս է գնում, աղջիկը վեր է կենում, փախչում։ Ետ է գալի դևը, տեսնում Է՝ Ծաղիկը չկա։ Կատաղում է, հավաքում է իր բոլոր դիվական ուժն ու մրրկի նման սուրալով, օձի նման սուլելով՝ ընկնում է ետևից։ Աղջիկը արդեն Արագածի ստորոտն է լինում հասած։ Ետ է նայում, տեսնում է՝ Սիպտակ դևը գալիս է։ Գալիս է, ո՜նց է գալիս, աստված ետ ու հեռու անի, ոնց որ մարտի քամի լինի։ Սարսափից ճչում է, օգնություն է կանչում։ Կանչելու հետ, աստծու հրամանով, առաջը մի դուռն Է բացվում։ Էն դռնովը մտնում է սարի մեջն, ու կրկին դուռը փակվում է դևի առաջին։

Ավելի է կատաղում Սիպտակ դևը․ իր լայն թևերով բամփում Է Արագածի գագաթին ու մռնչում․

— Ո՞ւր Է Ծաղիկն, ո՛ւր․․․ ինձ տո՛ւր․․․

Սա էստեղ թող մռնչա, մենք գնանք Ծաղիկի ետևից, տեսնենք՝ էն կախարդական դռնից որ մտավ, ինչ եղավ։

Ծաղիկը էն կախարդական դռնից ներս է մտնում թե չէ՝ դուրս է գալի մի դրախտական այգի, որտեղ հազարավոր ձայներ երգում են․

Զմրուխտ պալատում, ոսկի դագաղում,
Պառկած է չարի ուժով կախարդված,
Պառկած է Արին ոչ մեռած, ոչ քուն,
Ու աշխարհքն ամեն սև սուգ է մտած։

Պառկած է մինչև օրը ցանկալի,
Էն պայծառ օրը, երբոր նա կըգա,
Կըգա նոր կյանքով ու նոր սիրով լի,
Կարտասվի անույշ ու համբույր կըտա:

Առաջ է գնում Ծաղիկը, հանկարծ այգին լցվում է զվարթ աղմուկով, ու տարածվում են ուրախ երգի ձայները․

Ահա եկավ, հասավ չքնաղ
Իր թագուհին, իր սիրելին,
Հիմի կելնե պաղ դագաղից
Մեր քաջ Արին-Արմանելին։

Հիմի կելնի թագավորը,
Հըզոր Արին-Արմանելին,
Ու կըժպտան վառ աչքերը
Ողջ աշխարհքին, ծաղկին, ծըլին։

Հիմի կընկնի կախարդանքը
Չար թշնամու, Սիպտակ դևի,
Հիմի կըգա դալար կյանքը,
Բույրը ծաղկի, շողն արևի։

Եվ ճիշտ որ, Ծաղիկը գնում է, ինչ է տեսնում․ այգու մեջ մի զմրուխտ պալատ, պալատի մեջ՝ ոսկի դագաղ, դագաղի մեջ՝ մի ջահել, գեղեցիկ երիտասարդ, որ ոչ քնած է, ոչ մեռած, շունչը վրեն հազիվ տրըփում է։ Տեսնում է թե չէ՝ սիրտը փուլ է գալի, էլ չի դիմանում, լաց է լինում ու կռանում է, համբուրում։ Արտասուքի կաթիլներն ընկնում են երիտասարդի երեսին, հանկարծ բաց է անում աչքերն ու վեր է կենում, կանգնում, ինչպես էն դրախտում բուսած սոսիներից մինը։
Դու մի՛ ասիլ՝ հենց ինքը՝ Արին-Արմանելին է, որ կա։

— Ո՞վ ես դու, սիրուն աղջիկ,- հարցնում է Արին-Արմանելին,- և ինչպե՞ս ընկար էս աշխարհքը։

Ու Ծաղիկը կանգնում պատմում է իր գլխին եկածը, թե ինչպես ինքը գերի էր եղած Սիպտակ դևին, որ այժմ էլ ետևիցն է ընկել ու հալածում է իրեն։

— Լսում եմ, լսում եմ նրա դաժան ձենը,- պատասխանում է Արին-Արմանելին։- Ինձ էլ նա է կախարդել ամիսներ առաջ ու գցել էս մահանման քնի մեջ։ էսպես է անում ամեն տարի։ Պետք է էսպես էլ մնայի, մինչև մինը խորտակեր նրա չար կախարդանքը։

Դու եղար էդ մինը։ Այժմ ես դուրս կգնամ նրա դեմ։

Ասելն ու անելը մին է լինում։ Առնում է կայծակի թուրը ու դուրս է գալի։ Երկու թշնամի ուժերը պատահում են իրար, բացվում է օրհասական կռիվը։ Զարկում են—զարկվում, երկինք ու գետինք իրար են խառնվում։ Մութն ամպերում մռնչում Է Սիպտակ դևը, Արին—Արմանելին ահավոր որոտում ու շողացնում է կայծակի թուրը․ երկիրը ղողում, դղրդում է հիմքից։ Կռվի վերջում պարտված—ջարդված Սիպտակ դևը վշշալով ու թշշալով, լացով ու թացով քաշվում է նորից իր մռայլ թագավորությունը, Մասիսի էն մեծ վիհը, դարձյալ փակվում Է իր բյուրեղյա սառն ապարանքում։ Աշխարհքը մնում է գեղեցիկ հաղթողին։

Ու աստվածային հանդես է բացվում Արաքսի հովիտում։ Արին—Արմանելին պսակվում Է Ծաղկի հետ։ Բնությունը առատորեն փռում է իր փարթամ վարդերն ու զարդերը, ինս ու ջինս, մրջյուն ու թռչուն իրար են խառնում իրենց զվարթ աղմուկն ու աղաղակը, խաղն ու տաղը, ամենի վրա հոյակապ կամար է կապում կանաչ—կարմիրը՝ ծիածանը, իսկ նրանց վերև ճառագում, աշխարհքովը մին ժպտում է գարնան կենսատու արևը։